Sinh tồn kế bên và Đồng thời với các đại học chính thống là các cơ sở vật chất chuyên kinh doanh bằng cấp "rỏm", nắm bắt theo nghĩa bằng cấp không được các tổ chức khảo sát giáo dục thừa nhận. Theo một thống kê, trên nhân loại có hơn 3300 đại học không được thừa nhận, đại đa số trong lực lượng này chỉ đơn giản là cơ sở vật chất bán bằng cấp chứ chẳng huấn luyện hay liên quan gì tới học thuật. Các văn bằng họ bán đủ cấp, trong khoảng người tốt nghiệp đại học, cao học tới tấn sĩ, thuộc các đơn vị quản lý trong khoảng luật, y khoa tới quản trị kinh doanh.
Các thương vụ bán bằng cấp chẳng phải là mới. Ngay từ thập niên 1920 ở Mỹ, đã có hàng tá tổ chức kinh doanh chuyên bán bằng cấp ở New York. Đến năm 1950, Mỹ đã có khoảng 1000 ở dọc đường và cao đẳng đáng ngờ hay hoàn toàn giả tạo. Đến năm 1985-1986, có thống kê cho thấy khoảng 500 ngàn người Mỹ sử dụng bằng giả, và nhân tố đáng sợ là trong số này có đến hơn 5000 bằng cấp y học! Theo nhì tác giả Ezell và Bear, Quốc hội Mĩ ước tính rằng năm 1986 có hơn 5000 bác sĩ hành nghề ở Mỹ mua bằng cấp giả trong khoảng các cơ sở vật chất bán bằng cấp. Thống kê này tới nay cam kết là cao hơn rộng rãi.
Nhưng cũng có những trường phù hợp thảng hoặc khi chủ sở hữu của những bằng giả này lại là gia cầm như chó, mèo, vì chủ chúng muốn cho chúng có bằng cấp!
Các cơ sở vật chất kinh doanh bằng cấp được gọi phổ biến là "Diploma Mill" hay "Degree Mill" (tức những lò cấp bằng). Một mẫu số chung của các sơ sở kinh doanh giáo dục này là họ chẳng có chương trình học thuật hay tập huấn nào trang nghiêm cả, chẳng có các giáo sư hay giảng sư có tiếng giảng dạy, vì họ tồn tại chỉ để ... bán bằng cấp. Mà, bằng cấp do các cơ sở buôn bán này cũng chẳng được đại học chính thống nào thừa nhận.
Một đặc điểm khác là các cơ sở buôn bán bằng cấp hay nhái tên các trường đại học nhiều người biết đến. Trường Đại học Sheffield ở Anh bị nhái thành "Suffield University", để đọc lên nghe giống như trường chính thống! Đại học Nam California (University of Southern California hay USC) là một trường lâu đời và nổi tiếng, cũng bị các cơ sở vật chất sắm sửa bằng cấp nhái thành "Southern California University". Điều này khiến cho gần như người ở ngoài Mĩ hay không khiến cho trong môi trường đại học lộn lạo và không phân biệt được đâu là trường thật và đâu là trường "dỏm." Tuy nhiên, trong giới học thuật thì họ chỉ cần nhìn qua tên trường là có thể gấp rút trông thấy thật hay dỏm, bởi vì các cơ sở vật chất buôn bán bằng cấp chẳng bao giờ có tên trong các bài báo kỹ thuật được công bố trên các tập san quốc tế có bình duyệt.
Bằng giả được bày bán công khai trên các website trên mạng
Ngoài các nhân tố trên, còn có vài tín hiệu khác cũng có thể giúp phân biệt cơ sở vật chất kinh doanh bằng cấp và đại học chính thống. Các cơ sở vật chất bán bằng cấp tuy tự xưng là "đại học" hay "cao đẳng" nhưng không được tập đoàn Nhà nước công nhận, hoặc trường tự kiếm được là được công nhận nhưng tập đoàn công nhận thì dỏm. Khi đối tượng mua hàng ghi danh họ thường đòi thẻ nguồn hỗ trợ (credit card). Khi thí sinh được nhận tham gia "học" không qua thi, chẳng qua thành quả học tập trong dĩ vãng, mà chỉ qua "trải nghiệm". Thí sinh được hứa hẹn hứa có bằng cấp trong một thời gian ngắn, và chẳng hề học toàn thời gian. Website của "trường" thường không có mục "faculty", chẳng có danh sách các giảng viên và giáo sư. "Trường" có tên trong danh sách các trường dỏm (Bogus University Directory) do Glen Wood tích lũy.
Theo nhì tác giả John Bear và Allen Ezell (tác giả cuốn sách "Degree Mills: The Billion-dollar Industry"), hoạt động mua bán bằng cấp giả lên lên hàng tỉ USD. Ở Mỹ, mỗi năm, số bằng tiến sĩ các hạ tầng kinh doanh bằng cấp bán ra bằng hoặc cao hơn số bằng tiến sĩ các đại học chính thống cấp. Thật vậy, Bear và Ezell ước lượng rằng các hạ tầng kinh doanh bằng cấp bán khoảng 50,000 bằng tấn sĩ mỗi năm, khi mà đó các đại học chính thống Mĩ cấp bằng cho khoảng 40,000 đến 45,000 người. Có một cơ sở kinh doanh bằng cấp của Mĩ có văn phòng ở Âu châu, Trung Đông, đã bán hơn 450,000 bằng cử nhân, cao học, và tiến sĩ, và doanh thu của hạ tầng này là 450 triệu đô la Mỹ! Một hạ tầng khác có tên là "Columbia State University" ở California, nhưng giả bộ ở bang Louisiana, bán bằng tiến sĩ qua bưu điện với cái giá 3000 đô la Mỹ, và trong vòng 4 năm buôn bán đã có doanh thu khoảng 72 triệu đô la.
Cuốn sách "Degree Mills: The Billion-dollar Industry" (Lò huấn luyện bằng dởm: hoạt động mua bán tỉ đô) của hai tác giả John Bear và Allen Ezel
Khách hàng của các cơ sở vật chất kinh doanh bằng cấp không chỉ trong khoảng các nước đương đại như Mỹ và Âu châu, mà còn ở các nước phát hành. Riêng ở vn, có nhẽ phát xuất trong khoảng pháp luật về bằng cấp như là vấn đề kiện để thăng quan tiến chức , nên ý định bằng cấp khá lớn. Lúc trước đã xảy ra những trường hợp các quan chức mua bằng trong khoảng các cơ sở bán bằng cấp bên Mỹ. Ngay cả một vài đại học lớn của vn cũng hòa hợp "tập huấn" với các hạ tầng kinh doanh bằng cấp bên Mỹ để cấp bằng thạc sĩ quản trị buôn bán cho các khách hàng Việt Nam.
Đa phần các bằng cấp được bán ra là thuộc lĩnh vực quản trị buôn bán (business administration), và bằng cấp được chuộng là bằng cao học (MBA). Có lí giải nghĩ là người có bằng MBA chẳng gây tác hại bao nhiêu, chỉ đáng ngại khi người dùng bằng giả để hành nghề y học. Nhưng trong thực tại thì bằng cấp giả, bất cứ ngành nghề nào, cũng có thể gây tác hại lâu dài. Ở Việt Nam, đã có một số trường hợp khách hàng bằng cao học trong khoảng các hạ tầng kinh doanh bằng cấp làm cho việc trong ngành nghề giáo dục. Không khách hàng nào nhân thức đúng mực có bao lăm người ở vietnam tậu bằng cấp trong khoảng các cơ sở "Degree Mill", nhưng con số cam kết lên tới hàng vạn.
Gs.Ts Nguyễn Tuấn
(từ Australia)
Đọc thêm: Dia chi kham san phu khoa
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét